Av. Orhan Bali: “İŞGAL GÜNÜ PATLAYAN SİLAHI, KİM ATTI?”

OSMANLI’DA AYRILIKÇILIK HAREKETLERİ (40)

İŞGAL GÜNÜ PATLAYAN SİLAHI, KİM ATTI?

Av. Orhan BALİ

Yunanlıların ‘bu millî paskalya yortusunu’ (İzmir’in işgalini) tes’îd için, bir efzun bölüğü, Kremer – Splandit Palas Oteli önünde millî oyunlar oynadı. Gösteri, şenlik, heyecan son haddine varmıştı. Efzunlar Karantina’ya (Yalılar’a) doğru ilerlemek için emir aldıkları zaman, Rumlar da efzunların yanlarında, arkalarında beraber yürüyorlardı. Bu suretle efzunların bir kol başı önünde büyük Yunan bayrağıyla, kışla önünden geçti. Köşeyi kıvrılarak Karantina’ya giden tramvay hattının bulunduğu yola geldi.

İşte tam bu sırada bir silah sesi işitildi. Ortalık karıştı. Bu silahı kim atmıştı?

Yunanlıların dedikleri:

1. Hapishanelerin üst katlarına çıkmış olan Türkler tarafından kurşun atılmıştı. Bu kurşun İzmir’in işgali sırasında gürültüler çıkarmaktan menfaat bekleyen muntazam bir kurulun eseri idi.

2. İki efzun taburu namlularının ucu çiçeklerle süslü tüfekleri omuzda Karantina’ya gidiyordu. Birdenbire Hükümet Konağı meydanında, Hükümet Konağı’ndan, kışlalardan ve civar evlerden ateş edildi.

3. Efzun alayı Karantina yolunu takip etti. İki efzun taburundan toplanmış bu kol, yoluna devam ederken, Türklerin taarruzuna uğradı. Jandarma Dairesi’nden, Hapishane’den, Türk evlerinden, otellerinden, kışladan, Hükümet Konağı’ndan, Jandarma Mektebi’nden, limandaki mavnalardan ateş açıldı. Efzunlardan on kişi yere serildi. (Yunan Ansiklopedisi, Anadolu Seferi).

4. Efzunlardan mürekkep bir müfreze İslam mahallesine yaklaştığı vakit, gerek kışladan ve gerek Hükümet Konağı ile civardaki binalardan açılan tüfek ateşine uğramış ve bittabi derhal mukabele edilmişti. (Venizelos’un Clemenceau’ye yazdığı mektuptan).

Bizimkilerin söyledikleri:

1- Yürüyüş kolu İzmir Hükümet Konağı karşısındaki saat kulesi civarına geldiği zaman, bu civardaki Türk mağazalarını soymaya yol açmak maksadıyla, yerli Rumlardan birisi bir tabanca ile Türklerden birisine ateş etmiş. Yürüyüş kolunu teşkil eden efzun taburu kışladan ateş ediyorlar sanısına kapılmış… ilâ… (bir rapordan).

2- Yunan efzun alayı tam askerî kulübün önüne geldiği zaman, hapisten yeni kurtulup çıkmış olduğu sanılan genç uzun ve yağız bir delikanlı, sokağın başına çömelmiş nişan almış, ilk kurşunda efzun alayının sancağını taşıyan uzun boylu, heykel gibi bir Yunan erini, yanı ‘sancaktarı’ yere düşürmüş. (İstiklal Savaşı’nda Garp Cephesi Nasıl Kuruldu adındaki kitaptan).

3- Taburun -efzunların- Askerî Kıraathane önünden tam Tramvay Caddesi’ne döneceği sırada, Türk askerleri de kışla kapısından çıkarlarken sarhoş bir Rumun, ‘Şenlik ilan eden küçük tabancası bütün İzmir facialarının meş’um başlangıcı olmuş…’

4- Karaya çıkan Yunan kıtaları saat 11.00’den itibaren büyük bir Yunan bayrağı takılı uzun bir sırık omzunda komiteci Rumlardan büyük bir topluluğu, kolbaşı ile kolun yanlarına ihata ederek alkışlar ve ‘Zito Venizelos’lar arasında kışla önünden geçmeye başlamış… Kışladaki kolordu, asker alma, 56. Tümen, süvari alayı, müteferrik kıtalar ve kurulların subay ve erleri görevleri başında… kışla cephesini ve ona bitişik dükkân ve gazinoları geçerek sağa, tramvay yoluna döndükten biraz sonra, Rumlardan biri tarafından olması pek muhtemel bir revolver atıldıktan sonra… (Kolordunun resmî raporu).  

5- Efzun taburu etrafında birçok Rum kadın ve çocuğu ile revolverleri ellerinde bulunan Rum gazeteleri mensupları ve cemiyeti âzâsından bir kısmı olduğu halde, kışla önüne gelmiş… ve kışlayı sükûnet ve intizam ile geçip bir köşeyi döndükten ve kışla ile aralarında 200 metre kadar bir mesafe olduktan sonra, nereden atıldığı henüz anlaşılmayan bir mezkûr müfreze etrafında revolverli kimselerden birisinin, büyük bir ihtimalle belki de kendi ihtiyarı dışında olan tabancasının patlamasından hasıl olan sedayı müteakip.. ila… (Jandarma Komutanlığı’nın raporundan).

(Yarın: ŞEVKİ BEY’İN ANLATTIKLARI)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir