Faruk Çalışkan: “AHMET FEHİM EFENDİ”

Ahmet Fehim Efendi, 2 Ağustos 1930’da İstanbul’da vefat etti. Tiyatrocu, komedyen.

Ahmet Fehim Efendi, 24 Mart 1857’de İstanbul’da doğdu. Bir işçinin oğlu olan Ahmet Fehim, babasının çalıştığı “İdare-i Mahsusa”da tornacılıkla iş hayatına başladı. Daha sonra Güllü Agop’un Gedikpaşa Tiyatrosuna girdi (1876). Burada Güllü Agop’un yönettiği “İki Sığırlar” adlı oyunda Uşak Bonifas rolüyle oyunculuğa başladı. 1879 yılında Fasulyaciyan’ın topluluğuna katılmak üzere Bursa’ya gitti.

Burada Ahmet Vefik Paşa’nın Moliere uyarlamalarında oynayarak büyük ün kazandı. Ahmet Vefik Paşa’nın valilikten azline kadar çalıştı (Kasım 1822). Ahmet Vefik Paşa’nın Molier’den yaptığı uyarlamaların çoğunda oynadı. Bundan sonra da kendi topluluğunu kurarak İkinci Meşrutiyete kadar (1908), birçok turneye çıktı.

İstanbul’da Mınakyan ve Holas ile çalıştı. Meşrutiyetten sonra bir ara Rıza Şamako’yla birlikte çalışarak, Antoine’ın “Dar-ül-bedayi” düzenlemesi sırasında (1914) öğretmenliğe atandı. 1919 da “Malul Gaziler Cemiyeti” sinema kolu kurulunca, Fehim Efendi bu kolun sanat danışmanlığına ve yönetmenliğine atandı ve aynı yıl bu görevine başladı. Fakat bir müddet sonra tiyatro ve sinemadan ayrılarak anılarını kaleme almakla uğraştı.

Düzenlediği turnelerle tiyatro sanatının Anadolu’da tanınmasına ve yaygınlaşmasına öncülük eden tiyatro ve sinema sanatçısı, yönetmen Ahmet Fehim Bey 2 Ağustos 1930’da İstanbul’da öldü.

1856′ da İstanbul’ da doğan Ahmet Fehim Bey, Tophane Sanayi Mektebi’nde okudu. Bir süre tersanede tornacılık yaptıktan sonra ilk kez 1876’da Gedikpaşa Tiyatrosu’nda sahneye çıktı.

Gülllü Agop’un yönettiği İki Sağırlar oyununda, uşak Bonifas rolündeki başarısıyla Tomas Fasulyeciyan’ın dikkatini çekti ve 1879′ da topluğuyla Bursa’ya gitti. Burada Ahmet Vefik Paşa’nın Moliere uyarlamalarında rol alan Fehim Bey, özellikle ilk sahne dekoru uygulamasını da gerçekleştirdiği Zor Nikah’taki oyunuyla ünlendi.

Ahmet Vefik Paşa’nın valilikten ayrılmasıyla Bursa’daki tiyatro çalışmaları sona erince Fasulyeciyan grubuyla Filibe, Edirne, Çanakkale, Trabzon, Ordu illerini de kapsayan uzun bir Anadolu turnesine çıktı ve turnenin bitiminde Ankara’ da kaldı. Burada çeşitli tiyatro çalışmaları yaptı ve konserler düzenledi. İstanbul’a dönüşünde Osmanlı Komedi ve Vodvil Heyeti’ni kurdu, bir süre sonra Mınakyan’ın Osmanlı Dram Kumpanyası’na katıldı.

Ahmet Fehim Efendi, II. Meşrutiyet’ten sonra çeşitli tiyatro toplulukları kurarak Anadolu turnelerine çıktı.

Meşrutiyet’in ilk günlerinde Şemsettin Sami’nin Besa, Namık Kemal’in Vatan yahut Silistre oyunlarını sahneye koydu ve yönetti. I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Darülbedayi-i Osmani’de, sanat yönetmeni Andre Antoine’in çağrısıyla komedi bölümü öğretmeni oldu.

Ahmet Fehim Efendi, 1919’da Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Mürebbiye filmini yönetti ve başrolünde oynadı. Aynı yıl Binnaz filminde yönetmenlik yaptı.

1926’da Vakit gazetesinde yayımlanan anıları 1977’de Ahmet Fehim Bey’in Hatıraları adıyla kitaplaştırıldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir