M. Erhan Durukan: “KEBAN BARAJI”

Keban Barajı, Elâzığ ilinin Keban ilçesinde, Fırat Nehri üzerinde, 1965-1975 yılları arasında inşa edilmiş olan elektrik enerjisi üretimi amaçlı barajdır. Beton ağırlık ve kaya dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 16.679.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 210,00 m, normal su kotunda göl hacmi 31.000,00 hm³ normal su kotunda göl alanı 675,00 km²’.

Keban Baraj Gölü bu özellikleriyle Türkiye’nin Atatürk Barajı’nın gölünden sonra en büyük yapay gölüdür. Doğal göllerle bir arada sıralandığında Van Gölü, Tuz Gölü ve Atatürk Baraj Gölü’nün ardından 4. sırada yer almaktadır. Baraj gölünün Murat Nehri Vadisi boyunca uzunluğu 125 km’dir. Genişliği yer yer değişmektedir. Keban baraj gölünde elektrik üretiminin yanı sıra su avcılığı yapılmakta ve balık üretimi de gerçekleştirilmektedir. Gölün etrafında Elâzığ ve çevre illerin halkının faydalandığı eğlence ve mesire yerleri mevcuttur. Üzerinden feribotla, Tunceli’nin Pertek ve Çemişgezek ilçelerine geçiş yapılabilen gölün, özellikle iskelelerinde ve Elâzığ-Bingöl karayolu üzerindeki sahilinde çok sayıda balık lokantası hizmet vermektedir.

Enerji açısından Türkiye’nin ilk dev yatırımlarındandır. 1965 yılında yapımına başlanılmıştır. 1974 yılında ilk 4 büyük türbini, 1981 yılında da diğer 4 türbini devreye girdi. Barajın toplam kurulu gücü 1330 Megawatt olup yıllık enerji üretimi 6 Milyar kWh dir. Kurulduğunda Türkiye’de üretilen elektriğin %20 sini tek başına karşılayan santral şu an tüketilen toplam elektriğin % 8’ini karşılamaktadır. Keban Barajı böylece 1950’lerde Hirfanlı Barajı ve Sarıyar Barajı’nda büyük baraj inşaatı tecrübesini kazanmış Türk mühendisliğinin ortaya koyduğu ilk dev baraj olup, gururu ve alnının akıdır.

Baraj mevkii Elâzığ’ın 45 km kuzeybatısında, Malatya’nın 65 km kuzeydoğusunda olup, Karasu ve Murat nehrinin birleştiği yerden 10 km daha aşağıda nehrin aktığı en dar boğazlarından birindedir. Karasu ile Murat nehirlerinin birleşmeleri ile meydana gelen Fırat nehrinin bu birleşme noktasından itibaren ilk uygun baraj yeridir.

Fırat nehri yılın muhtelif zamanlarında çok farklı bir akım düzenine sahiptir. Ortalama geçen su miktarı 635 m³/sn.’dir. Kış aylarında ortalama debi 200 ile 300 m³/sn. arasında değişir. Nehrin bir yıl içinde geçirdiği suyun % 70’i kar erime mevsiminde yani Mart ile Haziran ayları arasında geçer.

50 Yılda 50 Eser

İnşaat Mühendisleri Odası odanın kuruluşundan itibaren 50 yıl içerisinde ülkede gerçekleştirilmiş 50 büyük inşaat projesini bir juri tarafından saptayarak bu projeleri 50 Yılda 50 Eser adı altında ilan etmiştir. Liste bölgesel kalkınma, binalar, ulaşım, hidroloji ve endüstri alt başlıklarını taşımaktadır. Bu proje de o liste içerisinde yer almaktadır.

Hizmete girdiği 27 Ağustos 1974’te Türkiye’nin en büyük barajı olan Keban HES, o tarihten bu yana yaklaşık 270 milyar kilovatsaat enerji üretimi gerçekleştirdi.

Keban Barajı hidroelektrik santralinde (HES) 45 yılda 260 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretildi. Yapımına 1965 yılında başlanılan 1974’te ilk 4 büyük türbini, 1981’de ise diğer 4 türbini devreye giren Keban Barajı’nda yıllık yaklaşık 6 milyar kilovatsaat enerji üretimi gerçekleştiriliyor. 1950’lerde Hirfanlı ve Sarıyar barajlarının yapımında tecrübe kazanan Türk mühendisliğinin ortaya koyduğu ilk dev baraj olan Keban Barajı, 45 yılda 260 milyar kilovatsaat enerji üretimiyle ülke ekonomisine 26 milyar dolar katkı sağladı. ( İsmail Şen – Anadolu Ajansı )

Uzunluğu 125 kilometre

675 kilometrekare büyüklüğündeki Keban Baraj Gölü, Atatürk Barajı Gölü’nden sonra Türkiye’nin en büyük yapay gölü olma niteliğini koruyor. Doğal göllerle bir arada sıralandığında Van, Tuz ve Atatürk Baraj Gölü’nün ardından 4. sırada yer alan Keban Baraj Gölü’nün, Murat Nehri vadisi boyunca uzunluğu 125 kilometreye ulaşıyor.

Enerji açısından Türkiye’nin ilk dev yatırımlarından olan ve 1965 yılında yapımına başlanan Keban HES’in 1974 yılında ilk 4 büyük tribünü, 1981 yılında da diğer 4 türbini devreye girdi.

Toplam kurulu gücü 1330 megavat olan barajın halihazırda yıllık elektrik üretimi yaklaşık 6 milyar kilovatsaati buluyor.

Keban Barajı, 1 milyon 824 bin konutun ihtiyacını tek başına karşılayan elektrik üretimiyle ülke ekonomisine yaklaşık 27 milyar dolar katkı sundu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir