Faruk Çalışkan: “ŞEVKET SÜREYYA AYDEMİR”

Şevket Süreyya Aydemir, 25 Mart 1976’da Ankara’da vefat etti. Türk yazar, düşün insanı, iktisatçı, tarihçi. Şevket Süreyya Aydemir, Kadro dergisinin kurucularından ve Kadro Hareketi’nin önderlerindendir. Türk tarihinde önemli rol oynayan kişilikleri inceleyen eserleri ile ünlenmiştir.

Şevket Süreyya Aydemir 1897 yılında Edirne’de doğdu. Edirne Muallim Mektebi’ni bitirdi. Azerbaycan, Dağıstan ve Gürcistan’da öğretmenlik yaptı. Moskova İktisadi ve Sosyal Bilimler Okulu’nu bitirdi. 1924 yılında Türkiye’ye döndükten sonra siyasal faaliyetlerinden dolayı Ankara İstiklal Mahkemesi’nce 10 yıl hapse mahkûm edildi ve 1925’de 18 ay sonra aftan yararlandı.

Eğitimci ve iktisatçı olarak devlet hizmetinde görev aldı; Yüksek ve Teknik Öğretim Umum Müdür Muavini Ankara Belediyesi İktisat müdürlüğü, Ankara Ticaret Lisesi müdürlüğü İktisat vekaleti Sanayi Tetkik Heyeti reisliği görevlerinde bulunduktan sonra emekliye ayrıldı. İktisadi devletçiliği savunan toplumcu Kadro dergisinin yazı kurulunda yer alan Şevket Süreyya, bu dönemdeki siyasal ve ekonomik görüşlerini İnkılap ve Kadro adlı kitabında dile getirdi.

1924 yayınlanan Lenin ve Leninizm, 1930 yayınlanan Cihan İktisadiyatında Türkiye, kendi hayat hikâyesini de 1959’da yayımladığı “Suyu Arayan Adam” adlı kitabın da anlattı. Bu tarihten sonra yoğun bir yazı dönemine girdi.

Toprak Uyanırsa adlı romanında bir Anadolu köyünün bir aydının öncülüğüyle kalkınması hikâye ediliyordu. Tek Adam Mustafa Kemal, İkinci Adam İsmet İnönü’nün hayat hikâyesi Menderes’in dramı (1969), Makedonya’dan, Orta Asya ya Enver Paşa adlı biyografya eserleri, kahramanlarının ayrıntılı hayat hikâyeleriyle birlikte Birinci Meşrutiyetten günümüze kadar Türk toplumunun geçirdiği değişmeleri ve yaşanan olayları dile getirir. Cumhuriyet gazetesinde makaleleri düzenli olarak yayımlanan Aydemir, “İhtilalin Mantığı” adlı eserinde, toplumda yapı değişikliklerini, Türkiye’deki devrim ve ihtilal hareketlerini inceler.

Şevket Süreyya Aydemir Eserleri:

Tek Adam (Mustafa Kemal’in Hayatı) Üç cilt (biyografi)

İkinci Adam (İsmet İnönü) Üç cilt (biyografi)

Makedonya’dan Ortaasya’ya Enver Paşa Üç cilt (biyografi)

Suyu Arayan Adam (otobiyografi)

Menderes’in Dramı (biyografi)

İnkılap ve Kadro (makale)

Lenin ve Leninizm (ortak kitap)

Cihan İktisiyadında Türkiye (inceleme-araştırma)

İktisad Mücadelesinde Köy Muallimi (makale)

Halk İçin İktisad Bilgisi (makale)

Türkiye Ekonomisi (inceleme-araştırma Ders Kitabı)

Toprak Uyanırsa (roman)

İhtilalin Mantığı (inceleme)

Kahramanlar Doğmalıydı (roman)

Kırmızı Mektuplar ve Son Yazılar (mektup – makale)

Lider ve Demegog (inceleme).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir