M. Erhan Durukan: “NURİ CONKER”

Nuri Conker, 11 Ocak 1937’de Ankara’da vefat etti. Türk asker ve siyasetçi. Atatürk’ün çocukluk ve silah arkadaşıdır.

Nuri Conker, tam adı Mehmet Nuri Conker’dir. 29 Eylül 1882’de Selanik’de doğmuştur. Annesi Zehra Hanım’dır. Atatürk ile Selânik’te mahalleden çocukluk arkadaşı olan Nuri Conker, sonra da Askeri Rüştiyede, Manastır İdadisinde, İstanbul Harbiye Mektebinde, Harp Akademisinde okul arkadaşlığı etmişlerdir. Atatürk’ün, annesinden sonra ölümüne en çok üzüldüğü kişidir. Atatürk, Conkbayırı Muharebesinde gösterdiği kahramanlıklar nedeniyle ona “Conker” soyadını bizzat vermiştir.

1902’de Harbiye’yi, 1905’de Harp Akademisi‘ni bitirdi. 13 Haziran 1920’de Milli Mücadele’ye katılmak için Ankara’ya geldi . Kendisine önce TBMM tarafından basın ve istihbarat müdürlüğü görevi, bir süre sonra da 17 Haziran 1920’de Ankara Vali Vekilliği ve Ankara Bölge komutanlığı görevi verildümen Komutanlığı’na atandı ve Adana Valiliği görevi verildi. Bu cephede Fransızlarla çarpıştı. 1921 Mart ayı için de özel görevle bazı satın alma işleri için Almanya’ya gönderildi.

Nuri Conker, Atatürk ile beraber Selânik’te Üçüncü Orduda, Hareket Ordusunda, Arnavutluk harekâtında, Afrika’da Trablusgarp ve Bingazi muharebelerinde, Çanakkale Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerinde, Doğuda Muş cephesinde, İstiklâl harbinde ve inkılâplar devrinde beraber çalışmışlardır. Nuri Conker, Atatürk’e; ona adıyla “Kemal” diyerek hitap edebilen tek kişidir.

4 Temmuz 1927 tarihinde askerlikten kendi isteğiyle emekli olmuştur. 1925-1927 yılları arasında Kütahya Milletvekilliği, 1932-35 yılları arasında da Gaziantep milletvekili olarak TBMM başkan vekilliği yaptı. 1930 yılında kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası‘nın kurucularından oldu ve Genel Sekreterliğini yaptı.

Nuri Conker, 11 Ocak 1937 tarihinde Ankara’da 55 yaşındayken kalp krizi nedeniyle vefat etmiştir.

Almanca bilen Nuri Conker “Zabit ve Komutan” adlı bir kitap yazmıştır. Gazeteci Yaşar Gürsoy, Nuri Conker hakkında “Atatürk ve Can Yoldaşı Nuri Conker” adında bir kitap yazmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir