Tahsin Tiryaki: “HASAN CEMİL ÇAMBEL”

Hasan Cemil Çambel, 9 Aralık 1967’de İstanbul’da vefat etti. Türk asker ve siyasetçi. TBMM III., IV., V., VI., VII. ve VIII. dönem Bolu milletvekillidir. Türk Tarih Cemiyeti kurucu üyeliği ve başkanlığı yapmıştır. Atatürk’ün yakın dostlarından olan Çambel, ünlü arkeolog Halet Çambel’in babasıdır.

Hasan Cemil Çambel, 1879 yılında İstanbul’da doğdu. 1896’da Harp Okulunu, 1900’de Harp Akademisini bitirdi. Kurmay Yüzbaşı olarak Almanya’ya gönderilerek Prusya Harp Akademisinde öğrenimini tamamladı (1902). Bir süre Karlsruhe’de General Hindenburg’un Karargâhında çalıştı. Yurda dönüşünde Selânik’te Rumeli Genel Müfettişliği ve Jandarma Islahat Müfettişliğinde görevlendirildi. Balkan Savaşında Genel Karargâh harekât şubesi müdürlüğü yaptı. 1913’de Berlin Büyükelçiliği Askeri Ataşesi oldu.

Hasan Cemil Çambel, 1915’de Irak cephesinde 51. tümen komutanlığına atanmasıyla tümeni ile Felâhiye Savaşı’na katıldı. 1917’de yeniden Berlin Askeri Ataşeliğine gönderildi. Mütarekeden sonra Kurmay Albay rütbesinden emekliye ayrıldı. Bir aralık Haliç Vapurları İşletmesi Müdürlüğünü yaptı.

1928 yılında Bolu’dan milletvekili seçilerek T.B.M.M. üyesi oldu. VIII. dönem sonuna (1950) kadar milletvekilliğini sürdürdü.

Hasan Cemil Çambel, Türk Tarih Kurumu’nun kurucu üyelerinden olup 1935’de Yusuf Akçura’nın ölümü üzerine Atatürk tarafından Kurum Başkanlığına getirildi. Bu arada Berlin’deki Alman Arkeoloji Enstitüsünün onur üyeliğine seçildi (1939). 88 yaşında İstanbul’da vefat etti.

ESERLERİ :

1) Telif Eserleri:

Millî Terbiyemizin Hedefleri, 1927.

Jüpiter (Atatürk’ün bir portresi), 1929.

Yeni Ruh (Fikrî bir eser), 1929.

Türk Gençliği Nasıl Yetiştirilmelidir?, 1932.

İstanbul’un Fethi, 1947.

Attila’dan Atatürk’e, 1948.

Türkler, Dilleri ve Kaderleri, 1949.

Makaleler, Hatıralar, T.T.K. Yayını: Dizi-XVI. Sayı: 5.

2) Çevirileri:

CANEA (Hannibal’in Romalılara karşı zaferi M.Ö. 216) – Alman genel kurmay başkanlarından General Schlieffen’in eseri

Alman milletine hitabeler – Fichte’den (Napoleon’un istibdadına karşı konuşmalar) 1927.

Haydutlar, Schiller’den

Iphigenie Aulis’te, Goethe’den

Zarathustra böyle konuştu, Nietsche’den

Dorian Gray’in portresi, Oscar Wilde’den

Hikâyeler, Oscar Wilde’den

Hikâyeler, Strindberg’ten

Hikâyeler, Selma Lagerlöf’ten

Napoleon, Gundolf’tan. “Şairler ve Kahramanlar” Gundolf’tan.

Alman filozofu Dilthey’in felsefe üzerine 3 üncü cildi.

Türk Yurdu, Yeni Adam dergilerinde Hakimiyeti Milliye (Ulus) Dünya ve Cumhuriyet gazetelerinde, edebiyat, felsefe ve tarih ile ilgili yazıları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir